Όταν ο μακαρίτης drummer των Foo Fighters, Taylor Hawkins, και ο συνάδελφός του από τους Red Hot Chili Peppers, Chad Smith, μπήκαν στο Ηρώδειο για τα γυρίσματα της εκπομπής του PBS πριν τη μεγάλη συναυλία των FF το 2017, παρομοίασαν αυτό που αντίκρισαν με τείχος και αστειεύτηκαν με το Wall του Roger Waters. Το βράδυ της συναυλίας, ο τραγουδιστής και κιθαρίστας των FF David Grohl μίλησε για «once in a lifetime experience», αν και με τους Nirvana και τους FF έχει παίξει σχεδόν παντού σε όλο τον κόσμο και προφανώς εντυπωσιάζεται δύσκολα. Σε μετέπειτα συνεντεύξεις τους, τα μέλη του συγκροτήματος εξήγησαν την αίσθηση που προκαλεί το Ηρώδειο στον καλλιτέχνη, καθώς του δίδεται η εντύπωση πως βλέπει χιλιάδες θεατές να σχηματίζουν ένα κινούμενο ανθρώπινο τείχος που κρέμεται από το διάζωμα.
Στην αρχαία Ελλάδα, το θέατρο υπήρξε το επίκεντρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας, όπου φιλοξενούνταν αγώνες μουσικής και ποίησης καθώς και θεατρικές παραστάσεις. Παράλληλα, χρησίμευε για θρησκευτικές τελετουργίες, για συνελεύσεις του δήμου, ακόμα και ως αγορά. Από τη σταδιακή εξέλιξη του δημιουργήθηκαν χώροι που εντυπωσιάζουν ακόμα και σήμερα λόγω του μεγέθους και της ακουστικής τους, όπως το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου (14.000 θεατές), το αρχαίο θέατρο της Δωδώνης (15.000 θεατές) και το αρχαίο θέατρο των Δελφών (5.000 θεατές).
Τα αρχαία θέατρα δε διέθεταν οροφή. Εξαιτίας αυτού, δημιουργείτο η δυνατότητα να φιλοξενήσουν τόσο μεγάλο αριθμό καθήμενων, καθώς η κλίση του κοίλου δε χρειαζόταν να είναι μεγάλη και κατά συνέπεια ο κατασκευαστής τους δεν ήταν υποχρεωμένος να μειώσει την έκτασή του.
Στην αρχαία Αθήνα, στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης, κατασκευάστηκε για πρώτη φορά τον 5ο αι. π.Χ., στα χρόνια του Περικλή ένα κτήριο κατάλληλο για μουσικούς αγώνες. Το κτίριο αυτό ονομάστηκε ωδείο και είναι ίσως το μόνο γνωστό αρχαίο ελληνικό ωδείο, καθώς τα συγκεκριμένα κτίρια γνώρισαν μεγάλη άνθηση με τη έλευση των Ρωμαίων στην Ελλάδα. Η μορφή τους είναι αντίστοιχη με εκείνη των θεάτρων. Έχουν, δηλαδή, έναν κεντρικό χώρο για την παρουσίαση των θεαμάτων, γύρω από τον οποίο κάθονταν οι θεατές.
Η βασική διαφορά τους από τα θέατρα είναι πως συνήθως τα ωδεία ήταν στεγασμένα. Η ύπαρξη της οροφής μοιραία ανάγκαζε τον μηχανικό να περιορίσει το μέγεθος του κοίλου σε σχέση με τα θέατρα και παράλληλα να δώσει σε αυτό μεγαλύτερη κλίση, ώστε να χωρέσουν όσο το δυνατόν περισσότερα διαζώματα. Αυτή η ανάγκη της «συμπίεσης» των θέσεων και της υπερβολικής κλίσης σε σχέση με το θέατρο, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η χωρητικότητα και να μη δημιουργηθούν προβλήματα στατικότητας, κάνει όποιον βρίσκεται στη σκηνή να αισθάνεται πως μπροστά του στέκεται ένα κρεμάμενο ανθρώπινο τείχος.
Σε κανένα από τα αρχαία ρωμαϊκά ωδεία στην Ελλάδα δεν έχουν διασωθεί οι οροφές τους (ωδείο Ηρώδου του Αττικού με 5.000-6.000 θέσεις, ωδείο Πάτρας με 2.500 θέσεις, ωδείο Νικόπολης με 1.600 θέσεις, ωδείο Θεσσαλονίκης), καθώς ήταν ξύλινες. Προφανώς η καταστροφή αυτών δεν αναιρεί την εξαιρετική ακουστικής τους και τη μαγεία της ακρόασης μιας συναυλίας σε αυτά, ειδικά στο κατά πολύ μεγαλύτερο Ηρώδειο.
2.500 χρόνια μετά, οι νότες συνεχίζουν να τραντάζουν τους ρωμαϊκούς λίθους… Από τον Μότσαρτ και τον Βέρντι στον Χατζηδάκη, τον Θεοδωράκη, τον Ξαρχάκο, τον Alexander Desplat, τους Foo Fighters, τους Septic Flesh και τόσους άλλους…
Comments
Post a Comment