Περί Μακιαβέλι και σεβασμού

3 από τα βιβλία που έχω διαβάσει και μου έχουν προσφέρει πολύτιμες διδαχές είναι "Τα εις εαυτόν" του Μάρκου Αυρήλιου, "Η τέχνη του πολέμου" του Σουν Τζου και "Ο Ηγεμόνας" του Μακιαβέλι. Το πιο παρεξηγημένο σίγουρα είναι το τελευταίο, καθώς οι περισσότεροι μένουν στο απόφθεγμα "ο σκοπός αγιάζει τα μεσα" (το οποίο δεν αναφερεται πουθενά στο βιβλίο αλλά έχει αποδοθεί στον Φλωρεντίνο διπλωμάτη ως σύνοψη του γενικότερου πνεύματος), αγνοώντας τις ειδικές συνθήκες υπό τις οποίες γράφτηκε και τον απώτερο σκοπό του συγγραφέα.Το βιβλίο, πέρα απο πολλά ιστορικά case studies απο την Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη που χρησιμοποιούνται προς ενισχυση της επιχειρηματολογίας του, περιλαμβάνει αρκετά ενδιαφέροντα αποφθέγματα.

Σε κάποιο σημείο, ο Μακιαβέλι αναφέρει εντελώς αφοπλιστικά "Αν δε σε σέβονται, πρέπει τουλάχιστον να σε φοβούνται."

Επομένως, τίθεται ένα μεγάλο ζητημα: Υπάρχουν άνθρωποι που αξίζουν τον σεβασμό των υπολοίπων αλλά από κάποιους δεν τον εισπράττουν. Οι ποταποι και οι εγωπαθείς προφανώς δε θα υπολογίσουν κανέναν και μόνο εφόσον αναγκαστούν θα πράξουν τα δέοντα και δε θα πλήξουν κάποιον ευθέως ή πισώπλατα. Για να συμβεί κάτι τέτοιο υπεισέρχεται η πρόκληση του φόβου.

Εφόσον δεν υφίσταται η εγγενής ανάγκη κάποιων να αποδώσουν σε κάποιον αξιοσέβαστο ο,τι του αξίζει, μόνο αν τον φοβηθούν θα τον αφήσουν στην ησυχία του ή θα αναγνωρίσουν πως δε μπορούν να τον πλήξουν. Και κάπως έτσι, ο αξιοσέβαστος θα αφήσει στην άκρη την ταπεινοτητα και την μετριοπάθεια του, για να καλλιεργήσει τον φόβο σε όποιον δείχνει ασέβεια στο προσωπό του. Κόντρα στο προφίλ του και την ψυχοσύνθεσή του αλλα καθαρά για λόγους αυτοσυντήρησης. Και στο τέλος νομοτελειακά αποκαθίσταται η τάξη.