Το πόρισμα της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων φωτογραφίζει τον μοιραίο σταθμάρχη, τον OΣE, την ΕΡΓΟΣΕ, τη ΡΑΣ και την Hellenic Train ως υπαιτίους για το δυστύχημα στα Τέμπη.
Κινείται περίπου στο ίδιο μήκος κύματος με την απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών ως προς τους υπευθύνους, χωρίς να δικάζει, όντας αναρμόδια. Μεταξύ άλλων, επισημαίνει σοβαρές ανθρώπινες παραβιάσεις του ισχύοντος Γενικού Κανονισμού Κυκλοφορίας και αναφέρεται σε συστημικές πλημμέλειες και παθογένειες της οργάνωσης των σιδηροδρόμων, πολλές εκ των οποίων είναι χρόνιες. Τονίζει την ανάγκη για άμεσο εκσυγχρονισμό του σιδηροδρόμου και ριζικές αλλαγές σε θέματα μετατάξεων και εκπαίδευσης του προσωπικού. Τέλος, προτείνει βραχυπροθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπροθεσμα μέτρα για τη λειτουργία της γραμμής Αθήνας - Θεσσαλονίκης αλλά και του υπολοίπου σιδηροδρομικού δικτύου.
Μέσα από όλα όσα καταγράφονται, υποβόσκει η αέναη αποτυχία του Δημοσίου να πράξει τα δέοντα: από το να επιλέξει το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, να το εκπαιδεύσει έως το να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να υλοποιηθούν απαραίτητα έργα υποδομών και οργανωτικές τομές.
Το ελληνικό Δημόσιο διοικείται από αιρετούς ή διορισμένους πολιτικούς παράγοντες και υπηρεσιακούς παράγοντες (μόνιμοι δημόσιοι υπαλληλοι). Γιγαντώθηκε τη δεκαετία του '80 και μετατράπηκε σε μια ιδιαίτερη οντότητα με δικό του DNA και κουλτούρα, σε μια αδάμαστη υπόσταση, σ' ένα τέρας με σάρκα και οστά που καταπίνει τα πάντα.
Σαν τον βιβλικό Λεβιάθαν. Πλέον είναι πάνω από κάθε κυβέρνηση, κι ας διοικείται από μέλη της κυβέρνησης ή από άτομα που διορίζει αυτή. Μια πολυκομματική οντότητα που κάθε κυβέρνηση προσπαθεί να δαμάσει αλλά στο τέλος αποτυγχάνει παταγωδώς. Και η αποτυχία αυτή σέρνεται στο διηνεκές, καταπίνοντας δημόσιο και ιδιωτικό χρημα, χρόνο μέσω γραφειοκρατικών διαδικασιών κι ενίοτε ανθρωπινες ζωές.
Οι 57 νεκροί των Τεμπών ήταν η ανθρώπινη θυσία στον Λεβιάθαν του ελληνικού Δημοσίου. Όπως και οι νεκροί των εθνικών οδών. Και όχι μόνο.
Μπορεί να τον αλλάξει κάποιος; Άμεσα και δραστικά κανείς. Ούτε η τρόικα δεν τα κατάφερε. Όποιος επιχειρήσει δραστικές αλλαγές, συναντάει καθολική αντίδραση ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος. Το παυσίπονο για τον πονοδοντο είναι το gov .gr. Για να μην αγανακτούν καθημερινά οι πολίτες, αυτοματοποιηθηκαν διαδικασίες, οι οποίες τους κρατούν μακριά από καθε δημόσια υπηρεσία. Όταν όμως πάνε σε αυτή, θυμούνται τι έχουν ν' αντιμετωπίσουν και ουκ ολίγοι καταλήγουν στα διοικητικά δικαστήρια για αυτονόητα ζητήματα (με μεγάλη αναμονή εκδίκασης των υποθέσεων). Η αλλαγή κουλτούρας και ο εξορθολογισμος μπορεί να έρθει μόνο σε βάθος γενεών, εφόσον οι νεώτεροι δε μιμηθούν τους προκατόχους τους. Αλλά αυτό θα πάρει καιρό. Είναι μια εξαιρετικά αργή ζύμωση.
Η ψηφιοποιηση, η Ψηφιακή Διακυβέρνηση (e-Government) και η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μπορούν να βοηθήσουν σε αυτή τη μετάλλαξη. Αλλά πόσοι θα συμμετέχουν σε αυτο το εγχείρημα; Πόσοι έχουν την πηγαία επιθυμία να επενδύσουν χρόνο και να εκπαιδευτούν, για να καινοτομήσουν; Λίγοι για αρχή. Η πλειοψηφία θα αντιδράσει.
Κακά τα ψέματα, όποιος ενόχλησε έντονα το τέρας, δεν είχε καλή κατάληξη. Ακόμα και το κόμμα που έθρεψε και γιγάντωσε το ελληνικό Δημόσιο ηττήθηκε κατά κράτος όταν προσπάθησε να τα βάλει μαζί του τουλάχιστον 2 φορές:
- Η αποπομπή του Αναστάσιου Πεπονή. Έφτιαξε έναν νόμο-τομή, τον ακρογωνιαιο λίθο της αξιοκρατίας έπειτα από 14 χρόνια λανθασμένων επιλογών στις προσλήψεις από ΠΑΣΟΚ και ΝΔ (1981-1994), οι οποίες συνεχίστηκαν μέχρι και το 2009, παρά τη συνταγματική αναθεώρηση το 2001 επί Σημίτη. Και ήταν οι συνδικαλιστές του κόμματος του κου Πεπονή που πρώτοι ζήτησαν την κεφαλήν του επί πινακι, γιατί χάλασε η μπίζνα των διορισμών ημετέρων μέσω των κλαδικών. Και κάπως έτσι αυτός ο σπουδαίος μετριοπαθής πολιτικός αποχωρησε από την πολιτική απαξιωμένος. Βέβαια, η ιστορία τον δικαίωσε.
- Τα μνημονιακά μέτρα του 2011. Ο γιος (Γιώργος Παπανδρέου) αυτού που έθρεψε τον Λεβιάθαν το '80 έπρεπε να εφαρμόσει δραστικές μισθολογικες περικοπές ένεκα μνημονιακων υποχρεώσεων, με την προοπτική της χρεοκοπίας ή της στάσης πληρωμών να είναι ορατή. Λόγω των σκληρών μέτρων λιτότητας που επηρέασαν και δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αλλά και λόγω της επιθυμίας του να διενεργήσει δημοψήφισμα πριν από νέα δανειακή σύμβαση, υποχρεώθηκε εν μέσω αντιδράσεων σε παραίτηση, γιγαντωθηκε ένας άλλος πολιτικός χώρος οπου μετατοπιστηκαν οι παραπονούμενοι (ΣΥΡΙΖΑ) και το ΠΑΣΟΚ έκανε πολλά χρόνια να ξανασταθεί δημοσκοπικά στα πόδια του.
Οποτε, τι κανουν συνήθως οι πολιτικοί; Χαϊδεύουν τον Λεβιάθαν για να μην τους κατασπαραξει. Με ο,τι αυτό συνεπάγεται.
Κάπου στο βάθος αχνοφαίνεται λίγο φως. Σταδιακά δύναται να επιτευχθεί η επιτάχυνση διαδικασιών μέσω e-Government. Το επίπεδο των νέων διοριστέων μεσω ΑΣΕΠ ειναί σαφώς ανώτερο, αλλα δεν συνιστά πανάκεια χωρις τη σωστή εκπαίδευση, ενώ η επαναδιάταξη της οργάνωσης υπουργείων και φορέων πρέπει να τεθεί υψηλά στην ατζέντα. Μακροπρόθεσμα ενδέχεται να υπάρξει επιτάχυνση έκδοσης Διοικητικών πράξεων, γνωμοδοτήσεων και δικαστικών αποφάσεων με εργαλείο την ΑΙ. Με ήρεμα και μικρά βήματα κάθε φορά, για να μην αγριέψει το τέρας.
Τι χρειαζόμαστε; Νέα στρατηγική. Και τι προϋποθέτει η στρατηγική; Την υπάρξη οράματος και συγκεκριμένης αποστολής. Ποιο βασικό στοιχείο πρέπει να εμπεριέχουν και οι 2; Να λάβουν σάρκα και οστά τα αυτονόητα. Για να σταματησουμε καποια στιγμή να ταΐζουμε τον Λεβιάθαν με χρήμα, χρόνο και αίμα...
Bonus:
Η πρώτη δικαστική απόφαση για τα Τέμπη (Μ.Πρ.Αθ. 966/2024)
Comments
Post a Comment