Η "δικαιοσύνη" των λαϊκών δικαστηρίων


Διάβασα κάποιες απόψεις για το πώς το λαϊκό περί δικαίου αίσθημα είναι ανώτερο από τη νομική κατάρτιση, καθώς αυτό διαμορφώνεται από ό,τι θεωρείται ηθικό κατά κοινή παραδοχή και όχι από τεχνοκρατικά κατασκευάσματα νομομαθών.

Την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης, ιδρύθηκε το Επαναστατικό Δικαστήριο, το οποίο μετατράπηκε σε μια σπείρα θανάτου που κατάπιε τη Δημοκρατία και τη μετέτρεψε σε Τρομοκρατία. 2400 καταδικασθέντες σε θάνατο μέσα σε 2 χρόνια με fast track διαδικασίες. Οι ένορκοι αποφάσιζαν την καταδίκη ή την αθώωση, οι δικαστές αποφάσιζαν την ποινή.

Αρχικά, λειτουργούσε με σύνθεση 12 ενόρκων, 5 δικαστών, 1 δημόσιου κατηγόρου και 2 αναπληρωτών του. Από τον Σεπτέμβριο του 1793, υπήρχαν πλέον 16 δικαστές, 60 ένορκοι και 5 αναπληρωτές του δημόσιου κατήγορου. Έτσι, το δικαστήριο χωρίστηκε σε 4 τμήματα, δύο από τα οποία λειτουργούσαν ταυτόχρονα. Οι αποφάσεις που εκδίδονταν ήταν εκτελεστές εντός 24 ωρών και δεν μπορούσαν να αμφισβητηθούν ούτε προβλεπόταν έφεση.

Ο κύκλος του αίματος άνοιξε με τη Σαρλότ Κορτνέ (δολοφόνο του επαναταστάτη Μαρά, η οποία μετά θάνατον αποκαταστάθηκε) και την εκθρονισμένη βασίλισσα Μαρία Αντουανέτα. Όμως, το Δικαστήριο κατέληξε να καταδικάσει μερικούς «δικούς του ανθρώπους»:
- Τον Ροβεσπιέρο (δεσπόζουσα μορφή της Επανάστασης)
- Τον Νταντόν (δημιουργό του Δικαστηρίου)
- Τον Φουκιέ-Τενβίλ (υπηρετούσε ως δημόσιος κατήγορος στο Δικαστήριο).

Παραθέτω ένα ενδιαφέρον εδάφιο από τη Wikipedia για τη σταδιακή κατάργηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, που το μετέτρεψαν τις διαδικασίες στην επιτομή της κακοδικίας: «Πριν από τη σκλήρυνση της Τρομοκρατίας από τον Απρίλιο του 1794, οι ύποπτοι είχαν αρκετά δικαιώματα. Σταδιακά μειώθηκαν και προκειμένου να επιταχυνθούν οι δίκες, με το νόμο της 22 Πραιριάλ (10 Ιουνίου 1794) καταργήθηκε η προκαταρκτική έρευνα (ανάκριση) σχετικά με τους λόγους της κατηγορίας, οι κατηγορούμενοι στερήθηκαν το δικαίωμα υπεράσπισης και ως απόδειξη ενοχής γίνονταν δεκτές ακόμα και φήμες για τη διάπραξη κάποιου εγκλήματος. Επιπλέον, καταργήθηκε η ασυλία των βουλευτών. Οι ποινές που προβλέπονταν πλέον ήταν η αθώωση ή ο θάνατος, καθώς καταργήθηκε η φυλάκιση και ο εκτοπισμός.»

Είθισται η ιστορία να επαναλαμβάνεται…

ΥΓ: Το λαϊκό περί δικαίου αίσθημα μέσω των 501 ενόρκων του δικαστηρίου της Ηλιαίας δεν αποφάσισε πως έπρεπε να θανατωθεί ο Σωκράτης;

Φωτ.: Death of Socrates, Jacques-Louis David, 1787, Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης Νέας Υόρκης

Comments