Ο Γκόγια και η Ιερά Εξέταση


Το 1798 ο Φρανσίσκο Γκόγια ολοκλήρωσε έναν πίνακα που εξόργισε την Ιερά Εξέταση. Το έργο είχε τίτλο «Η Γυμνή Μάχα» κι απεικόνιζε μία γυμνή γυναίκα ξαπλωμένη σε ένα ντιβάνι. Ήταν η πρώτη απεικόνιση του τριχωτού της ήβης στη δυτική τέχνη, χωρίς να υπάρχει κάποια αναφορά σε μυθολογικά στοιχεία. Το 1815 ο Γκόγια κλήθηκε να απολογηθεί στην Ιερά Εξέταση για το προκλητικό έργο του αλλά τελικά δεν τιμωρήθηκε λόγω της παρέμβασης ενός συγγενή του.

Το 1808 ο Ναπολέων Βοναπάρτης εισέβαλε στην Ισπανία και τοποθέτησε στον θρόνο τον αδελφό του Ιωσήφ, εξορίζοντας την ισπανική βασιλική οικογένεια. Ο Γκόγια δεν αντέδρασε διατήρησε τη θέση του ως ζωγράφος του παλατιού. Μετά την ήττα του Ναπολέοντα, ο Ιωσήφ αναγκάστηκε να παραιτηθεί απ’ τον θρόνο και ο Ισπανός ζωγράφος εξέφρασε αυτό που κρατούσε μέσα του για τις φρικαλεότητες των Ναπολεόντειων πολέμων. Το 1814, ολοκλήρωσε δύο απ’ τα διασημότερα έργα του, την «2α Μαΐου 1808» και την «3η Μαΐου του 1808».

Ήδη από το 1793 είχε κουφαθεί και σταδιακά ταλανιζόταν και η ψυχική υγεία του. Τα ψυχολογικά προβλήματά του κορυφώθηκαν το 1819. Ο Γκόγια είχε χάσει τη γυναίκα του, 6 από τα επτά παιδιά του και πλέον αναζητούσε την απομόνωση. Αγόρασε ένα σπίτι έξω από τη Μαδρίτη, που έγινε γνωστό ως το «Σπίτι του Κουφού». Εκεί ο Γκόγια δημιούργησε τους λεγόμενους «μαύρους» πίνακες, μια σειρά από τοιχογραφίες που ζωγράφισε πάνω στους τοίχους του σπιτιού του. Το πιο γνωστό είναι το έργο «Ο Κρόνος καταβροχθίζει τον γιο του». Μέσω των αποστεωμένων φιγούρων αποτύπωνε τη φτώχεια, την εξαθλίωση και την αδικία που επικρατούσαν στην κοινωνία της εποχής του. Ο Γκόγια δε σκόπευε να τα εκθέσει και τελικά πέθανε το 1828 σε ηλικία 82 ετών στο Μπορντό της Γαλλίας, όπου είχε καταφύγει τα τελευταία χρόνια της ζωής του απογοητευμένος από την ισπανική μοναρχία. Το 1874 αποκολλήθηκαν απ’ τον τοίχο, μοιραία υπέστησαν σημαντικές φθορές κι εκτίθενται μέχρι σήμερα στο Μουσείο Prado της Μαδρίτης.

ΥΓ: Επειδή κάποιοι έσπευσαν να παρομοιάσουν δημιουργό που βανδαλίστηκαν τα έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη με τον κορυφαίο Ισπανό ζωγράφο, φαντάζομαι πως κατανοείτε ότι δε μπορούν ούτε κατά διάνοια να συγκριθούν στο ταλέντο, στο background, στα βιώματα, στην τεχνοτροπία. Ούτε υπάρχει το ίδιο έναυσμα για τον τρόπο αποτύπωσης των μορφών στα έργα τους. Θα έλεγα να μην γίνεστε ιερόσυλοι αλλά τελικά δε μπορείτε να το αποφύγετε…

Comments