Περί αιμομιξίας

Η απαγόρευση της αιμομιξίας θεωρείται θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ανθρώπινης εξέλιξης, καθώς η επιβλαβής επίδραση της φαίνεται να έγινε αισθητή στον άνθρωπο από τα προϊστορικά χρόνια.

Στην αρχαία Ελλάδα, η αιμομιξία απαγορευόταν και θεωρείτο ταμπού στην πλειονότητα των πόλεων-κρατών. Η περίπτωση του Οιδίποδα είναι η κατεξοχήν και πιο δραματική απεικόνιση της αιμομιξίας στην αρχαία ελληνική μυθολογία και τραγωδία. Ο μύθος του Οιδίποδα, όπως παρουσιάζεται κυρίως από τον Σοφοκλή στις τραγωδίες του «Οιδίπους Τύραννος» και «Οιδίπους επί Κολωνώ», αναδεικνύει τις φρικτές συνέπειες της ακούσιας, αλλά μοιραίας, αιμομιξίας.

Η Αίγυπτος ήταν μία από τις λίγες εξαιρέσεις όπου η αιμομιξία, ειδικά μεταξύ αδελφών, ήταν αποδεκτή και μάλιστα ενθαρρυνόταν στις οικογένειες των Φαραώ, προκειμένου να διατηρηθεί η «καθαρότητα» της βασιλικής γραμμής και η θεϊκή τους φύση.

Οι ρωμαϊκοί νόμοι ήταν αυστηροί απέναντι στην αιμομιξία. Η Παλαιά Διαθήκη περιέχει λεπτομερείς απαγορεύσεις για σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ συγγενών, τις οποίες χαρακτηρίζει μιαρές. Τη στάση αυτή ασπάστηκε ο Χριστιανισμός, ενώ και το Κοράνι απαγορεύει την αιμομιξία.

Η ανάπτυξη της γενετικής τον 19ο και 20ό αιώνα παρείχε επιστημονικές αποδείξεις για τους κινδύνους της ενδογαμίας, επιβεβαιώνοντας τις εμπειρικές παρατηρήσεις χιλιάδων ετών. Πλέον, σε αρκετές χώρες οι εν λόγω γάμοι έχουν ποινικοποιηθεί.

Παρά τα όσα υπαγορεύει το Κοράνι, ο γάμος μεταξύ συγγενών (consanguineous marriage), κυρίως μεταξύ πρώτων εξαδέλφων, είναι εξαιρετικά διαδεδομένος στον αραβικό κόσμο και σε κάποιες χώρες αγγίζει ακόμα και το 60%. 

Επειδή κάποιοι δεν αισθάνονται άνετα να χρησιμοποιηθεί ως case study η Παλαιστίνη, γιατί θεωρούν πως η εικόνα των δυστροφικών παιδιών έχει ως αιτία τον υποσιτισμό αποκλειστικά και όχι από κάποια γενετική ανωμαλία που πιθανότατα οφείλεται σε αιμομικτικό γάμο (καταγράφονται ποσοστά άνω του 40% στην περιοχή), ας εξετάσουμε την κατάσταση που διαμορφώνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα.

Ενδεικτικά, το ποσοστό αιμομιξίας στην Πακιστανική κοινότητα της Μεγάλης Βρετανίας άγγιζε το 55% το 2005. Σύμφωνα με τη μελέτη «Mortality, morbidity and educational outcomes in children of consanguineous parents in the Born in Bradford cohort», έγιναν συγκεκριμένες μετρήσεις σε 13.727 παιδιά που έχουν γεννηθεί στο Bradford. Το 35,7% είναι λευκοί Βρετανοί, το 43,7% Πακιστανικής καταγωγής και το 20,8% διαφόρων άλλων εθνικοτήτων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας:

• Ένα παιδί με γονείς πρώτα ξαδέλφια έχει περίπου 2,81 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνει πριν την ηλικία των 10 σε σχέση με ένα παιδί που οι γονείς του δεν είναι συγγενείς.

• Τα παιδιά με γονείς πρώτα ξαδέλφια επισκέπτονται τους γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας 1,39 φορές συχνότερα και λαμβάνουν 1,61 φορές περισσότερες συνταγές σε σχέση με τα παιδιά των μη συγγενών γονέων.

• Αυτά τα παιδιά εμφανίζουν 1,21 φορές συχνότερα επισκέψεις σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και έχουν 2,21 φορές περισσότερα ραντεβού σε εξωτερικά ιατρεία νοσοκομείων.

• Έχουν 1,63 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν δυσκολίες στην ομιλία/γλώσσα και 1,89 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για μαθησιακές δυσκολίες.

• Τα παιδιά αυτά έχουν 1,38 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην ηλικία των 10 ετών.

Συνοπτικά, τα παιδιά που γεννιούνται από γονείς που είναι πρώτα ξαδέλφια έχουν σημαντικά αυξημένους κινδύνους για θνησιμότητα στην παιδική ηλικία, αυξημένη χρήση υπηρεσιών υγείας (πρωτοβάθμια, επείγοντα, εξωτερικά ιατρεία), δυσκολίες στην ανάπτυξη (ομιλία/γλώσσα, μάθηση), χαμηλότερες επιδόσεις στην αρχή του σχολείου και αυξημένες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39372840/

Παρά τους αυξημένους κινδύνους για ένα παιδί που γεννιέται από μία τέτοια σχέση και το αποτύπωμα των αποτόκων για το κοινωνικό σύνολο και το Σύστημα Υγείας, παρατηρείται η προσπάθεια του πλασαρίσματος αυτής της αναχρονιστικής κουλτούρας ως κάτι που πρέπει να αγκαλιάσουμε ή έστω να αποδεχθούμε , η οποία δύναται να θεωρηθεί εξαιρετική ύποπτη κι επικίνδυνη.

Σε ελληνική ιστοσελίδα, παρουσιαζόταν μια εντελώς στρεβλή εικόνα για τους γάμους μεταξύ πρώτων ξαδέλφων, καθώς εμπεριέχουν «αρκετά χαμηλό γενετικό κίνδυνο για τα περισσότερα ζευγάρια» και η μη αποδοχή τους από τη δυτική κοινωνία βαφτιζόταν ως ταμπού.

https://www.lifo.gr/.../telika-einai-kako-na-pantreyontai...

Φυσικά, φαντάζει οξύμωρο αυτός ο αναχρονισμός να λαμβάνει χώρα στο όνομα του άκρατου προοδευτισμού και της αποδοχής συνηθειών ανατολίτικων πολιτισμών, βαφτίζοντάς τον ως κάτι άλλο από αυτό που είναι, για να μη θιχτεί μια βαρβαρική συνήθεια που έχει ριζώσει στις κουλτούρες τους. Οι συγκεκριμένοι πολιτισμοί μοιάζουν να έχουν εγκλωβιστεί σε μία στρέβλωση του χωροχρόνου ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα (και όχι μόνο), παρά τις προφανείς αρνητικές συνέπειες για τα παιδιά που γεννιούνται από τέτοιους γάμους.

Οποιαδήποτε υποχώρηση της Δύσης ως προς την αποδοχή τέτοιων μοντέλων, πέραν της αποκήρυξης εξελικτικών συνηθειών χιλιάδων ετών, θα έχει δυσμενή αποτελέσματα και για το επίπεδο ζωής της μέσης δυτικής οικογένειας, επιβαρύνοντας περαιτέρω την πίεση που δέχονται τα δυτικά Συστήματα Υγείας.

Φώτο: Λεπτομέρεια από τον πίνακα του Gustave Moreau "Οιδίπους και Σφίγγα", που εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης.