Ο Τρωικός Πόλεμος είναι ιστορικό γεγονός που περιγράφεται και από τους Χετταίους. Οι περισσότεροι ιστορικοί και αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι τα ομηρικά έπη βασίζονται σε μια συλλογική μνήμη πραγματικών γεγονότων της Μυκηναϊκής εποχής (περίπου 1600-1100 π.Χ.).
Οι ανασκαφές του Ερρίκου Σλήμαν και μεταγενέστερων αρχαιολόγων απέδειξαν ότι η Τροία υπήρξε στην τοποθεσία Χισαρλίκ της Τουρκίας και όντως καταστράφηκε από πολέμους.
Οι Μυκήνες, το βασίλειο του Αγαμέμνονα ήταν ένα ισχυρό κέντρο της εποχής, με ανάκτορα που ταιριάζουν στις περιγραφές του Ομήρου.
Στο έργο του «Αλεξάνδρου Ανάβασις» (Βιβλίο 1, κεφάλαια 11-12), ο Αρριανός περιγράφει με λεπτομέρεια την άφιξη του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Τρωάδα το 334 π.Χ. και τις τιμές που απέδωσε στους ήρωες του Τρωικού Πολέμου. Ο Αρριανός γράφει ότι ο Αλέξανδρος κατέθεσε στεφάνι στον τάφο του Αχιλλέα. Πριν την επίσκεψη στον τάφο, ο Αλέξανδρος ανέβηκε στο ναό της Ιλιάδος Αθηνάς στην Τροία. Εκεί, πρόσφερε τη δική του πανοπλία ως ανάθημα και πήρε στη θέση της μια αρχαία ιερή ασπίδα που σωζόταν από την εποχή του Τρωικού Πολέμου. Σημειώνει επίσης ότι ο Αλέξανδρος έκανε θυσίες όχι μόνο στην Αθηνά, αλλά και στον τάφο του Πριάμου, προκειμένου να εξευμενίσει το πνεύμα του βασιλιά της Τροίας.
Τα πρόσωπα όπως τα παρουσιάζει ο Όμηρος είναι πολύ μεταγενέστερη λογοτεχνική επεξεργασία (8ος αι. π.Χ.) προφορικών αφηγήσεων, δηλαδή πέρασαν 400–500 χρόνια προφορικής παράδοσης.
Είναι πολύ πιθανό χαρακτήρες όπως ο Αχιλλέας ή ο Οδυσσέας να μην υπήρξαν ως μεμονωμένα άτομα, αλλά να αποτελούν "κράμα" πολλών διαφορετικών ηρώων ή να είναι εξ ολοκλήρου ποιητικά δημιουργήματα που ενσαρκώνουν συγκεκριμένες αξίες (ανδρεία, πολυμηχανία).
Υπάρχουν χεττιτικά κείμενα που αναφέρουν ονόματα τα οποία μοιάζουν εντυπωσιακά με τα ομηρικά. Για παράδειγμα, αναφέρεται ένας ηγεμόνας με το όνομα Alaksandu (που θυμίζει το "Αλέξανδρος", το άλλο όνομα του Πάρη) και μια περιοχή Wilusa (που ταυτίζεται με το "Ίλιον").
Κατά πάσα πιθανότητα, οι κεντρικοί ήρωες της Ιλιάδας και της Οδύσειας είναι "λογοτεχνικοί απόγονοι" πραγματικών πολεμιστών και βασιλιάδων, των οποίων τα κατορθώματα διογκώθηκαν και εξωραΐστηκαν μέσα από αιώνες προφορικής παράδοσης.
Γιατί οποιαδήποτε παρωχημένη αποτύπωση των συγκεκριμένων ηρώων είναι προβληματική; Όχι τόσο επειδή αμφισβητείται η ιστορικότητα της ύπαρξής τους, αλλά επειδή οι Αχαιοί ήταν ελληνικό φύλο. Κοινώς, όποιος ακροβατεί αλλάζοντας τις ομηρικές περιγραφές με νεωτερίστικα ευφυολογήματα στο όνομα της οικουμενικότητας, αμφισβητεί με αφελή ή δόλιο τρόπο την παραδοσιακή ιστοριογραφία και τα αρχαιολογικά/γενετικά δεδομένα.
Comments
Post a Comment